

کاهش سطح منابع زیرزمینی آب موجب فرونشست زمین در گستره بزرگی از کشور شده است. مقاله جدیدی که در نشریه علمیScience Advance منتشر شده، نشان از تاثیر نامطلوب فرونشست در ۲۶۵ شهر از ۴۲۹ شهرستان کشور دارد. در این پژوهش از تصاویر ماهوارهای سال ۲۰۱۴ به بعد برای ارزیابی ها استفاده شده است. یافتهها نشان میدهد که سالانه ۱.۷ میلیارد متر مکعب آب زیرزمینی از آبخوانهای محصور و نیمهمحصور تخلیه میشود. بر اساس یافتههای این پژوهش، تقریبا تمام استانهای ایران دچار نشست زمین هستند. در برخی بخشها میزان نشست بیش از ۱۲ سانتیمتر در سال است. این پژوهش همچنین نشان میدهد حدود ۱۴ میلیون نفر (بیش از یکپنجم جمعیت کشور) در مناطق دچار فرونشست شدید سکونت دارند.
نشست زمین همچنین زیرساختهای ایران را در معرض خطر قرار داده است. بر اساس یافتههای این پژوهش، بخش قابلملاحظهای از خطوط لوله نفت و گاز، ایستگاه های تقلیل فشار گاز، مخازن آب، پست های برق، نیروگاه ها، برجهای بلند مرتبه، آثار باستانی، پل های مهم شهری و بین شهری، بیمارستانها، مال ها و مراکز بزرگ خرید، مجتمع های تجاری و مسکونی، پارکینگ خودروسازان، کارخانه ها، انبارهای تجاری و صنعتی، ساختمانهای ستادی و امنیتی مهم، سایت های نظامی و زیرساخت های حیاتی کشور در مناطق دچار فرونشست قرار دارند. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که هشت فرودگاه از ۶۱ فرودگاه بزرگ و متوسط ایران در مناطق دچار نشست واقع شدهاند، از آنجمله است فرودگاه بینالمللی امام خمینی که سالانه بیش از ۸ میلیون مسافر دارد. فرودگاههای بینالمللی اصفهان، ارومیه، کرمان، گرگان و شهرکرد در مناطق بحرانی قرار دارند. از ۳۱۰ ایستگاه قطار ایران، ۵۴ ایستگاه و از 215 ایستگاه مترو ۲۵ ایستگاه در مناطق دچار فرونشست هستند.
فرونشست در دو سطح منطقه های و محلی رخ میدهد. در سطح منطقهای بطور همگن شاهد فرونشست هستیم که عموما تاثیر مستقیمی بر وضعیت سازهها، مستحدثات، تاسیسات و زیرساختها ندارد. فرونشست محلی بصورت ناهنجاری و فروچاله ذیل فونداسیون یا زیرسطح اتفاق میافتد و میتواند موجب آسیب مستقیم و ایجاد خسارت های جبران ناپذیر گردد. این نوع از فرونشست با تمهیداتی نظیر تزریق بتن یا انواع تحکیم قابل پیشگیری است. آگاهی بهنگام از تغییرات زیرسطحی موجب میگردد تا از بهترین زمان برای اقدامات پیشگیرانه مطلع گردیم.
شرکت دانش بنیان لرزه نگار پارسیان با بیش از ربع قرن سابقه در تولید تجهیزات پایش، اقدام به طراحی و تولید سامانه پیش نشانگری فروچاله منتج از فرونشست زمین نموده است. این سامانه قادر است بصورت برخط تصویری سه بعدی از نقاط دچار افت چگالی در زیر سطح را بصورت روزانه تهیه نموده و از طریق اینترنت، اینترانت یا موبایل در اختیار بهره بردار قراردهد. در صورت نزدیک شدن مناطق دارای چگالی پایین (Air Cavity) یا فروچاله به سطح، هشدارهای لازم جهت آغاز اقدامات تحکیمی صادر میگردد.
مزایای راه اندازی سامانه فرونشست زمین
تحقیق و توسعه برای تولید فناوریهای پیشرفته
برداشت داده از پدیده های فیزیکی و پردازش آن
تولید انواع حسگر و ثبت کننده دقت بالا (سنسور و دیتالاگر)
تولید سامانه های مانیتورینگ مبتنی بر فناوریهای پیشرفته